Günlük yaşamı olumsuz etkileyip kalitesini de düşüren, kadınlarda daha çok görülen idrar kaçırma sorunu; sürekli ıslaklık, tahriş, koku olması, endişesiyle oluşan rahatsızlık hissi, depresyona kadar uzanan ruhsal sorunların gelişmesine neden olabiliyor. Ancak bu sorun cerrahi yöntemlerin yanı sıra, hayat tarzındaki değişiklikler ve egzersizlerle de çözülebilir.

Sigara ve Şişmanlık Zorlu Doğum Riskini Artırıyor

Tıp dilinde “Üriner inkontinans” olarak tanımlanan idrar kaçırma sorunu, aşırı aktif mesane sonucu açığa çıkar,  erkeklerde nadiren görülen idrar kaçırma, genellikle öksürme, aksırma gibi stres yaratan fiziksel çaba sırasında ya da ani, güçlü bir idrara çıkma isteğiyle meydana gelirken kadınlarda daha çok görülen bu sorunun gelişiminde; yaş, doğurganlık sayısı, zorlu doğum, zayıf bağ dokusu, şişmanlık, sigara kullanımı, kronik öksürük, kabızlık, anal yetmezlik ve mesane sarkıklığı, geçirilmiş pelvik cerrahi veya yaralanma, üriner sistem enfeksiyonları ile menopoz gibi risk faktörleri, etkili olmaktadır.

Mesane Rehabilitasyonu Tedavide İlk Basamaktır

Pelvik tabanı meydana getiren kemik, bağ ve kas dokusundan oluşan anatomik yapılar ile periferik sinir sisteminin sağlıklı çalışması, normal bir idrara çıkmada gerekmektedir.  Ancak bu yapılardaki bağ dokusunun zayıflaması ya da kopması; işlev kaybına, aşırı aktif mesaneye ve istemsiz idrar kaçırmaya yol açar, tedavide ilk basamak, mesane rehabilitasyonudur. Bu metot hafif-orta derecede semptomu olanlar, stres tipi idrar kaçırma için cerrahi tedavi bekleyenler, cerrahi tedaviyi kabul etmeyenler, doğurganlık yaşında olup gebelik planlayanlar ve cerrahi tedaviye uygun olmayan hastalara uygundur.

7 Defadan Fazla Günde İdrara Çıkıyorsanız Dikkat!

Yaşam şekli değişikliğinden işeme programlarına, mesane eğitiminden pelvik taban kas egzersizlerine kadar farklı yöntemleri kapsa maktadır mesane rehabilitasyonu; tedaviye başlamadan önce, hastadan 24 saat boyunca idrara çıkma günlüğü tutması istenir. Bu doneler, bir günlük periyotlarla hastanın sıvı alımı ile atım miktarını gösterir, idrara çıkma günlüğünde, hastanın aldığı ve çıkardığı sıvı miktarı ile frekansını 24 saat boyunca kaydedilmesidir. Bununla birlikte alınan sıvının cinsi, kaçırma epizotları, idrara çıkma sıklığı ve idrar kaçırma anındaki aktivite de saatleriyle birlikte kaydedilmesi, hastadan alınan bu günlükle idrar volümü, idrara çıkma sıklığı, ne sıklıkta kaçırma olduğu ve bunu artıran ya da azaltan durumların nedenine karar verilmesi gerekir. Sağlıklı bir kişi için günlük idrara çıkma sıklığı gündüz 4-6, gece de 1-2 arasında olmalıdır. Bu yüzden gündüz 7’den fazla idrara çıkmak normal değildir.

Mesane Eğitimi Programı Kapsamında Dikkat Edilmesi Gerekenler;

  1. Aşırı sıvı alımı azaltılıp, yetersiz sıvı alımı artırılmalıdır.
  2. Günde en az 1,5-2 litre sıvı tüketilmelidir.
  3. Gece uyumadan dört saat önce sıvı alımından kaçınılmalı, yatmadan önce mesane boşaltılmalıdır.
  4. Akşam saatlerinde sulu meyve ve sebze tüketiminden uzak durulmalıdır.
  5. Aşırı kafeinli, asitli, baharatlı yiyecek ve içecekler ile aşırı alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
  6. Fiziksel aktivite artırılmalı, kilo vermeyi destekleyecek şeklide dengeli ve düzenli beslenilmelidir.
  7. Varsa sigara alışkanlığından vazgeçilmelidir.
  8. Kronik kabızlık ve tuvalete çıkarken zorlanmanın önlenmesi için diyete lifli gıdalar eklenmelidir.
  9. Rutin bir tuvalete çıkma programı oluşturulmalı ve şiddetli durumlarda rahatlatıcı tedaviler uygulanmalıdır.

Mesane Kapasitesinin Artırılması Hedefleniyor

Hastanın idrar yapma hissini bastırarak mesane kapasitesini artırmak ve günlük 3-4 saat aralıklarla idrar yapmasını sağlamak mesane eğitiminde hedeftir, kişi idrar yapma ihtiyacı duyduğunda; son tuvalete gidişinin üzerinden 2 saatten fazla süre geçmiş ise idrar yapabilmektedir. Tersi durumda aşamalı program uygulanmaktadır. Bağımsız mesane eğitimi kapsamında uygulanan diğer yöntemler de Kegel egzersizleri, vajinal ağırlık kullanımı, pelvik tabanın elektriksel stimülasyonu ve biofeedback tedavisi şeklinde sıralanabilir. Kegel egzersizleri ile; pelvik taban kaslarının koordinasyon ve fonksiyonundan haberli olma, periüretral levator ani çizgili kas liflerini hızlı kasılan lif özelliğinden, yavaş kasılan lif özelliğini değiştirme, kasın dayanıklılığının, gücünün artırılması ve semptomlarda azalma amaçlanmaktadır. Tedavide vajinal ağırlık kullanımı, pelvik taban kaslarını güçlendirme ve değerlendirme aracıdır. Egzersizler, ağırlıkları 20-100 gram arasında değişen beş vajinal koninin vajinada sırayla taşınmasıyla yapılır, pelvik tabanın elektriksel stimülasyonu, pelvik taban kas gruplarına vajina ya da yüzeyel elektrotlar yardımıyla, vajinal ya da rektal yoldan uyarıcı olarak düşük doz elektrik akımı verilmesiyle uygulanır. Biofeedback tedavisi de  pelvik tabanın kasılmasının ve gevşemesinin, ekran ve ses düzeni aracılığıyla görsel-işitsel sinyaller halinde hastaya yansıtılması işlemidir.